E Katalog — Teknik Özellikler

Bu sayfa, ürün gruplarımızın teknik özelliklerini indirilecek bir dosyada değil, doğrudan sayfa üzerinde sunar. Böylece bilgi arama motorlarında bulunabilir, bağlantı verilebilir ve güncellendiğinde herkes aynı sürümü görür. Aşağıdaki bütün değerler ürün sınıfı için sektörde geçerli tipik aralıklardır; belirli bir sevkiyatın ölçülmüş sonucu değildir ve öyle okunmamalıdır.

Parametreler nasıl okunur?

Bir biyokütle analiz raporunu okumak, birkaç kavramın ne anlattığını bilmeyi gerektirir:

• Nem (%). Malzemenin içindeki su. Doğrudan taşınan enerjiyi düşürür, çünkü suyun buharlaştırılması yanma sırasında ısı tüketir. Fiyat karşılaştırması daima nem düzeltmesiyle yapılmalıdır.
• Kül (%, kuru bazda). Yanmadan sonra geriye kalan inorganik kısım. Kül tahliye sıklığını, cüruflaşma eğilimini ve bakım yükünü belirler. Kuru bazda verilir, çünkü aksi hâlde nem oranı değeri yapay olarak seyreltir.
• Üst ve alt ısıl değer. Üst ısıl değer (ÜID), yanma suyunun yoğuşma ısısını da içerir. Alt ısıl değer (AID), pratikte kullanılabilen enerjiyi anlatır ve kazan hesabında esas alınması gereken değerdir. Sözleşmelerde hangisinin kullanıldığı mutlaka belirtilmelidir.
• Yığın yoğunluğu (kg/m³). Dolu hacmin kütlesi. Depo hacmi, silo kapasitesi ve nakliye ekonomisi bu değere göre hesaplanır.
• Tane boyutu dağılımı. Besleme sisteminin çalışabileceği aralık. Hem aralık dışı iri parçalar hem de aşırı ince toz sorun üretir.
• Mekanik dayanım ve ince toz (peletlerde). Peletin elleçlemeye ne kadar dayandığını gösterir. Düşük dayanım, depoya toz olarak varan bir ürün demektir.

Pirina Peleti

• Çap: 6–10 mm
• Boy: 10–40 mm
• Nem: %8–12
• Kül (kuru bazda): %4–8
• Alt ısıl değer: ≈ 3.900–4.400 kcal/kg (16,5–18,5 MJ/kg)
• Yığın yoğunluğu: ≈ 600–700 kg/m³
• Mekanik dayanım: tipik olarak %95 üzeri
• İnce toz (3,15 mm altı): %1–3
• Sevkiyat: dökme, big-bag, torbalı

Ayrıntılı anlatım: Pirina Peleti

Kuru Pirina

• Nem: %8–12
• Kül (kuru bazda): %4–8
• Kalan yağ: ekstraksiyona girmemişte %4–8, yağı alınmışta %1–3
• Alt ısıl değer: ≈ 3.800–4.300 kcal/kg (16–18 MJ/kg)
• Yığın yoğunluğu: ≈ 400–550 kg/m³
• Yapı: dökme, toz oranı peletten yüksek
• Sevkiyat: dökme, big-bag

Ayrıntılı anlatım: Kuru Pirina

Pirina Çekirdeği

• Tane boyutu: tipik olarak 1–5 mm kırık çekirdek
• Nem: %8–12
• Kül (kuru bazda): %0,5–2
• Alt ısıl değer: ≈ 4.300–4.800 kcal/kg (18–20 MJ/kg)
• Yığın yoğunluğu: ≈ 550–700 kg/m³
• Akış davranışı: serbest akışlı, helezon ve pnömatik hatlara uygun
• Sevkiyat: dökme, big-bag, torbalı

Ayrıntılı anlatım: Pirina Çekirdeği

Rafine Pirina Yağı

Yağ tarafında ölçülen büyüklükler katı yakıtlardan tamamen farklıdır ve kategori tanımı, sayısal değerlerden önce gelir. Sevkiyatta üzerinde mutabık kalınan başlıklar tipik olarak şunlardır:

• Ürün kategorisi (ham pirina yağı / rafine pirina yağı / pirina yağı)
• Serbest yağ asitliği
• Peroksit sayısı
• Nem ve uçucu madde
• Renk ve berraklık
• Ambalaj biçimi (dökme tanker, IBC, varil)

Kategorilerin resmî tanımları Uluslararası Zeytin Konseyi ticaret standardında belirlenir. Ayrıntılı anlatım: Rafine Pirina Yağı

Birimler konusunda da tek bir dil kullanmakta yarar vardır: ısıl değer bu sayfada kcal/kg ve MJ/kg olarak birlikte verilmiştir, kül ve nem yüzde olarak, yığın yoğunluğu ise kg/m³ olarak. Farklı birimlerle yazılmış iki teklifi karşılaştırmadan önce hepsini aynı birime çevirmek, görünürde büyük olan farkların çoğunu ortadan kaldırır.

Sözleşmede belirtilmesi gereken başlıklar

Bir biyokütle veya yağ sevkiyatında anlaşmazlıkların büyük bölümü ölçüm sonucundan değil, neyin ölçüleceğinin baştan yazılmamış olmasından çıkar. Aşağıdaki başlıkların açık biçimde belirtilmesi, tarafların aynı şeyi konuşmasını sağlar:

• Ürün sınıfı ve varsa alt tanım (örneğin ekstraksiyona girmiş veya girmemiş kuru pirina)
• Hangi ısıl değerin esas alındığı: üst mü, alt mı
• Kül değerinin hangi baza göre verildiği: kuru baz mı, teslim hâli mi
• Nem üst sınırı ve nem düzeltmesinin nasıl hesaplanacağı
• Tane boyutu aralığı ve kabul edilebilir ince toz oranı
• Numune alma yöntemi ve numunenin hangi tarafta ne kadar süre saklanacağı
• Ambalaj ve teslim biçimi

Liste uzun görünse de tamamı tek bir cümleyle özetlenebilir: ölçülecek şeyin tanımı, ölçümün kendisinden önce gelir.

Numune, analiz ve yorum

Bir analiz sonucunun anlamlı olması, numunenin nasıl alındığına bağlıdır. Tek noktadan alınan bir avuç malzeme, bir kamyonu temsil etmez. Doğru yaklaşım, yükleme sırasında farklı noktalardan alınan alt numunelerin birleştirilip azaltılarak laboratuvara gönderilmesidir. Nem ölçümü ise numune alındıktan sonra en kısa sürede yapılmalıdır; açıkta bekleyen numune ortam nemine göre değer değiştirir.

Parametrelerin yakıt seçimini pratikte nasıl belirlediğini Biyokütle Yakıt Olarak Pirina sayfamızda karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.