Bölge ve Sevkiyat
Prina, bulunduğu yere sıkı biçimde bağlı bir üründür. Hammadde hasat havzasında oluşur, kısa sürede işlenmesi gerekir ve bitmiş ürünün taşıma ekonomisi mesafeye duyarlıdır. Bu sayfa, faaliyet gösterdiğimiz bölgeyi, mevsim takvimini ve ürünün hangi biçimlerde sevk edildiğini anlatır.
Hizmet bölgesi
Faaliyet alanımız İzmir ve çevresindeki zeytin havzasıdır. Kemalpaşa ve komşu ilçeler bu havzanın merkezinde yer alır; Ege Bölgesi'nin geri kalanı ise hem hammadde hem de ürün açısından doğal etki alanımızdır. Bir prina tesisinin yağhanelerin yakınında kurulması zorunluluktur: yaş prina yüksek nemli ve bozulabilir bir malzemedir, uzun mesafeye taşınması hem ekonomik hem pratik olarak mümkün değildir.
Bitmiş ürünler için tablo farklıdır. Kurutulmuş ve peletlenmiş ürün, nemi düştüğü için taşımaya çok daha uygundur; bu ürünler bölge dışına da sevk edilebilir. Yine de nakliye, biyokütle ekonomisinde her zaman belirleyici bir kalemdir; yığın yoğunluğu yüksek ürünlerin bu açıdan avantajlı olmasının nedeni budur. Ürün bazında yığın yoğunluğu değerleri E Katalog sayfamızdadır.
Zeytin ve prina takvimi
Sektörün ritmi takvime bağlıdır:
- Sonbahar sonu. Hasat başlar, yağhaneler devreye girer, ilk yaş prina partileri gelmeye başlar.
- Kış. Sıkım ve prina kabulü zirve yapar. Kurutma ve ayrıştırma hatları en yoğun bu dönemde çalışır. Isıtma sezonu da aynı döneme denk geldiği için talep ile arz aynı anda yükselir.
- İlkbahar. Hammadde akışı biter; işlenmiş stoktan sevkiyat sürer. Bakım ve hazırlık çalışmaları bu döneme planlanır.
- Yaz. Sevkiyat, bir sonraki ısıtma sezonuna hazırlanan alıcıların stok alımlarıyla devam eder. Sezon öncesi alım, sezon ortası spot alıma göre çoğu zaman daha avantajlıdır.
Sevkiyat biçimleri
- Dökme. Damperli araçla yüklenir ve boşaltılır. Birim maliyeti en düşük biçimdir; buna karşılık boşaltma sırasında toz oluşur ve alıcının kapalı bir bunkerle yükleyiciye ihtiyacı vardır.
- Big-bag. Forkliftle taşınan büyük çuvallar. Ara stok kolaylığı sağlar, nemden korunma açısından dökmeye göre avantajlıdır ve dar sahalarda elleçlemeyi kolaylaştırır.
- Torbalı. Küçük tüketimli kullanıcılar, dar depolu seralar ve elle besleme yapılan sistemler için. Birim maliyeti en yüksek, elleçlemesi en kolay biçimdir.
- Sıvı ürün. Rafine pirina yağı için dökme tanker, IBC veya varil biçimleri söz konusudur; seçim alıcının depolama düzenine bağlıdır.
Teslimde kontrol edilmesi gerekenler
Bir biyokütle teslimatını kabul ederken bakılması gereken noktalar sınırlı ve nettir:
- Nem. Görsel olarak da hissedilir, ama ölçülmelidir. Yolda ıslanmış bir yük, ürünün kendisi kusursuz olsa bile sorunludur.
- Kül beklentisi. Hangi ürün sınıfı sipariş edildiyse, teslim edilenin o sınıfın tipik aralığında olması beklenir. Çekirdek ürünün içinde belirgin miktarda etli küspe görünüyorsa ayrıştırma yeterli değildir.
- Granülometri. Tane boyutu, besleme sisteminizin çalışabileceği aralıkta olmalıdır. Aşırı ince toz oranı yüksekse akış ve emisyon sorunu çıkar.
- Yabancı madde. Taş, toprak ve metal parçası hem külü yükseltir hem de besleyiciye zarar verir.
- Temsilî numune. Yükleme veya boşaltma sırasında farklı noktalardan alınan alt numuneler birleştirilerek tek bir temsilî numune oluşturulmalıdır. Tek noktadan alınan avuç dolusu malzeme bir aracı temsil etmez.
Sahada elleçleme koşulları
Sevkiyat biçimini belirleyen asıl etken fiyat değil, alıcının sahasıdır. Üç soru doğru biçimi neredeyse tek başına belirler:
- Boşaltma nereye yapılacak? Kapalı bunker ve yükleyici varsa dökme en verimli seçenektir; yoksa big-bag daha uygundur.
- Ürün ne kadar süre bekleyecek? Uzun bekleyecek ürün için nemden korunma önceliklidir; big-bag ve torbalı biçim bu açıdan avantaj sağlar.
- Besleme elle mi, otomatik mi? Otomatik beslemeli sistemler, pelet ve çekirdek gibi akış davranışı öngörülebilir ürünlerle daha iyi çalışır.
Araç kabul düzeni de planlamanın parçasıdır: manevra alanı, damper açma yüksekliği ve tartı imkânı, bir teslimatın ne kadar sürede tamamlanacağını doğrudan belirler.
Termin ve planlama
Termin beklentisi, ürünün biçimine ve mevsime göre değişir. Dökme ürün, stokta hazır olduğunda en hızlı sevk edilen biçimdir; big-bag ve torbalı ürün ambalajlama adımı nedeniyle ek süre ister. Kış aylarında, yani hem üretim hem talep zirvesinde, planlama penceresinin genişlemesi olağandır. Bu nedenle ısıtma sezonuna giren alıcıların stok planını sezon öncesine çekmesi hem tedarik hem fiyat açısından daha sağlıklıdır.
Ürün sınıflarının karşılaştırması için Biyokütle Yakıt Olarak Pirina, teknik değerler için E Katalog sayfamıza bakabilirsiniz.